Tregime të të Rinjve: Kreativitet, Kujtesë dhe Shpresë

Të rinjtë krijues të filmave në Mitrovicë po përdorin rrëfimin dhe kreativitetin digjital për të eksploruar përvoja personale, për të reflektuar mbi tema shoqërore dhe për të ndarë mesazhe që rezonojnë nëpër komunitete.

For Elirë Rama, filmmaking became a way to revisit memories and celebrate the place she calls home. During the Short Feature Filmmaking Workshop, she chose to tell a deeply personal story about her relationship with her father, who passed away during the COVID-19 pandemic.

Her film explores the cityscapes of Mitrovicë/Mitrovica—places that hold memories of long walks and quiet conversations they once shared along the river. Through the lens of her camera, Elirë returns to familiar streets and riverside paths, creating a visual dialogue between past and present.

“My father and I used to walk often by the river,” she recalls. “When I look at these places now, I remember those moments. The city holds those memories.”

Për Elirën, lumi është më shumë se një peizazh. Ai është një fill që lidh kujtesën, familjen dhe ndjenjën e përkatësisë. Përmes filmit të saj, ajo reflekton se si vendet mund të mbartin kuptim emocional dhe të shndërrohen në hapësira për kujtim dhe shërim.

“Jam krenare për qytetin tim,” thotë ajo. “Dua të tregoj një histori për qytetin që më ndihmoi të shërohem.”

Për Stefan Vukovićin, realizimi i filmave është një mënyrë për të eksploruar mendjen njerëzore dhe për të ndarë një mesazh shprese. Si pjesë e së njëjtës punëtori, ai po zhvillon një video-ese eksperimentale që shqyrton shëndetin mendor nga një perspektivë në vetën e parë, duke paraqitur trazirat e brendshme të depresionit.

Megjithatë, thelbi i projektit të Stefanit nuk është dëshpërimi – është shpresa.

“Edhe njerëzit që përballen me sfida të shëndetit mendor dikur kanë qenë të lumtur,” shpjegon ai. “Dhe ata mund ta gjejnë sërish atë lumturi. Askush nuk është përtej shëlbimit.”

I frymëzuar nga përvoja përreth tij, Stefani përdor rrëfimin vizual për të nxitur dhembshuri dhe mirëkuptim.

“Fatkeqësisht, njoh njerëz që po përballen me probleme të shëndetit mendor,” thotë ai. “Doja të dërgoja një mesazh shprese dhe kujdesi. Videoja më dukej si mediumi i përsosur.”

Për Stefanin, mirëqenia personale është e lidhur ngushtë me mënyrën se si njerëzit lidhen me njëri-tjetrin dhe me komunitetet e tyre.

“Të gjithë duhet të arrijmë një nivel të paqes së brendshme,” thotë ai. “Kur e arrijmë këtë, bëhemi më të hapur për të punuar së bashku për të përmirësuar kushtet e jetesës, për të adresuar sfidat shoqërore dhe për të ndërtuar paqen.”

Të dy këta krijues të rinj janë ndër 15 pjesëmarrësit në trajnimet për realizimin e filmave dhe kreativitetin digjital që zbatohen nga UNDP, në bashkëpunim me dy organizata partnere të shoqërisë civile shumëetnike nga fusha e artit dhe kulturës: 7 Arte dhe Galeria Akvarium, njëra nga jugu dhe tjetra nga veriu i Mitrovicë/Mitrovica, në kuadër të nismës rajonale të Kombeve të Bashkuara për ndërtimin e paqes: “Youth 4 Inclusion, Equality and Trust (Y4IET)”.

Përmes sesioneve praktike dhe udhëzimit profesional, pjesëmarrësit e rinj i shndërrojnë idetë e tyre në filma të shkurtër dhe projekte të artit digjital që eksplorojnë diversitetin, besimin dhe përvojat e përbashkëta. Stefan dhe Elira mezi presin t’i shfaqin filmat e tyre të shkurtër, të realizuar gjatë punëtorisë “Filmmaking for Advocacy”, për audiencën lokale artistike të planifikuar më 27 mars 2026. Mbrëmja do të përmbyllet me muzikë live, duke krijuar një hapësirë festive ku mysafirët, të rinjtë dhe anëtarët e komunitetit lokal mund të lidhen dhe të reflektojnë mbi fuqinë e artit për të afruar komunitetet.

Rreth nismës Youth 4 Inclusion, Equality and Trust (Y4IET)

Punëtoritë e realizimit të filmave në Mitrovicë/Mitrovica, në veri dhe në jug, janë pjesë e nismës rajonale “Youth 4 Inclusion, Equality and Trust (Y4IET)”, e cila mbështetet nga Fondi i Kombeve të Bashkuara për Ndërtimin e Paqes (PBF) dhe zbatohet nga UNDP, UNFPA, UNESCO dhe UN Women.

Që nga viti 2022, kjo nismë në Kosovë ka përfshirë drejtpërdrejt më shumë se 2,000 të rinj, prej të cilëve 65% janë vajza të reja, dhe ka arritur në mënyrë të tërthortë më shumë se 300,000 njerëz përmes rrjeteve sociale, ngjarjeve kulturore dhe angazhimit publik përmes edukimit për paqe, edukimit mediatik, gazetarisë rinore dhe nismave kreative që sfidojnë narrativat përçarëse dhe promovojnë dialogun.

Në gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor, të rinjtë po rishkruajnë se çfarë do të thonë besimi, barazia dhe përfshirja në jetën e përditshme. Historitë e tyre fillojnë në klasa, në sheshe qytetesh, në qendra rinore dhe në korridoret e ndërtesave komunale – vende ku ndryshimi shpesh duket i ngadalshëm. Megjithatë, gjatë tre viteve të fundit, këto hapësira janë transformuar nga iniciativa të udhëhequra nga të rinjtë, të cilat vetëm në një grup qytetesh kanë përfshirë më shumë se 3,000 bashkëmoshatarë, kanë mobilizuar 575 edukatorë bashkëmoshatarë, kanë trajnuar mbi 500 të rinj për paqe dhe siguri dhe kanë angazhuar më shumë se 150,000 anëtarë të komunitetit përmes fushatave të konceptuara dhe të zbatuara nga vullnetarë të rinj.

Shkruar në bashkëpunim me ekipin e UNDP Y4IET dhe menaxherin e projektit Ardian Latifaj.