Titulli: Empowering young people to lead, connect, and thrive—YESS activities throughout 2024–2025, implemented by UNICEF and IOM, are fostering inclusion, dialogue, and resilience across communities.
Në një sallë konference në malet e Rugovës, një grup adoleshentësh mblidhen rreth një tavoline, duke shkëmbyer ide, duke debatuar dhe duke qeshur së bashku.
Për shumë prej tyre, është hera e parë që kalojnë disa ditë krah për krah me bashkëmoshatarë nga komunitete që rrallë i takojnë në jetën e përditshme.
Ky takim është pjesë e nismës Youth Empowered through Inclusive Schools and Societies (YESS), e cila krijon mundësi që të rinjtë nga prejardhje të ndryshme gjuhësore dhe kulturore të takohen, të mësojnë dhe të bashkëpunojnë. Përmes punëtorive mbi edukimin mediatik, dialogun dhe ndërmjetësimin mes bashkëmoshatarëve, kampet ofrojnë një hapësirë të sigurt ku pjesëmarrësit mund të zhvillojnë aftësi dhe të krijojnë lidhje domethënëse.
Në fillim, shumë prej tyre vijnë të heshtur, të pasigurt për atë që i pret. Disa vijnë nga vende ku ndërveprimi mes komuniteteve mbetet i kufizuar. Por gjatë disa ditëve, atmosfera fillon të ndryshojë. Ushtrimet në grup nxisin punën ekipore, aktivitetet gjuhësore prezantojnë fraza bazë në shqip dhe serbisht, ndërsa diskutimet në grupe të vogla hapin hapësirë për biseda të sinqerta mbi stereotipet, rrjetet sociale dhe presionet me të cilat përballen të rinjtë sot.
Që në ditën e dytë, salla ndihet ndryshe. Pjesëmarrësit që fillimisht ishin hezitues fillojnë të flasin më hapur, dhe ajo që nisi si një punëtori e strukturuar shndërrohet në diçka më personale: një hapësirë ku të rinjtë ndihen rehat të dëgjojnë njëri-tjetrin dhe të dëgjohen.
Një pjesëmarrës, Gramos Geci, e përshkroi kampin si një nga përvojat më të mira trajnuese ku kishte marrë pjesë.
“The three-day camp was one of the best experiences among all the trainings I have attended. We had the opportunity to learn a new language and explore different cultures. I truly look forward to participating in similar activities in the future.”
“Kampi treditor ishte një nga përvojat më të mira ndër të gjitha trajnimet ku kam marrë pjesë. Patëm mundësinë të mësojmë një gjuhë të re dhe të eksplorojmë kultura të ndryshme. Me të vërtetë pres me padurim të marr pjesë në aktivitete të ngjashme në të ardhmen.”
Për shumë pjesëmarrës, kampi është më shumë se një mundësi trajnimi. Është një rast i rrallë për të takuar bashkëmoshatarë, jeta e përditshme e të cilëve zhvillohet në gjuhë, komunitete apo mjedise të ndryshme shoqërore, dhe për të parë njëri-tjetrin përmes interesave të përbashkëta dhe jo stereotipeve.
Një tjetër pjesëmarrës reflektoi mbi këtë ndryshim: “Para se të vija këtu, nuk kisha folur kurrë me dikë nga një komunitet tjetër. Tani po planifikojmë të qëndrojmë në kontakt dhe ndoshta edhe të punojmë së bashku në një projekt në shkollat tona.”
Kampet janë pjesë e një përpjekjeje më të gjerë. Në kuadër të aktiviteteve YESS, rreth 13,000 të rinj dhe 700 mësimdhënës kanë marrë pjesë në nisma që promovojnë dialogun, mendimin kritik dhe pjesëmarrjen gjithëpërfshirëse. Kurset gjuhësore dhe kampet kanë përfshirë 4,590 nxënës në 11 komuna, ndërsa 24 projekte shumëetnike të të rinjve, me mbi 900 pjesëmarrës, kanë rezultuar në punëtori, fushata, podkaste dhe punë të tjera kreative mbi edukimin mediatik, dezinformimin dhe gjuhën e urrejtjes në internet.
Titulli: Në Luginën e Rugovës, të rinjtë bashkohen për të mësuar, për t’u lidhur dhe për të udhëhequr — duke i kthyer idetë në veprim dhe duke ndërtuar komunitete më të forta.
Shumë të rinj largohen me më shumë sesa aftësi të reja. Ata kthehen në shkollat dhe komunitetet e tyre me ide të reja, perspektiva të reja dhe shpesh me miqësi të reja që vazhdojnë edhe përtej vetë programit.
Në një vend ku ndërveprimi i përditshëm mes komuniteteve mund të mbetet ende i kufizuar, edhe disa ditë dialog mund të hapin rrugën për diçka më të madhe: mirëkuptim, bashkëpunim dhe miqësi të qëndrueshme.
Youth Empowered through Inclusive Schools and Societies (YESS) është zbatuar nga UNICEF dhe Organizata Ndërkombëtare për Migracionin (IOM), në partneritet me organizata të shoqërisë civile dhe me mbështetje nga Fondi i Kombeve të Bashkuara për Ndërtimin e Paqes (PBF), duke kontribuar në avancimin e Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm 4, 10, 16 dhe 17.
Shkruar nga
Shpend Qamili
DCO
Zyrtar i Koordinimit për Zhvillim, Komunikim i Programeve, Këshillim dhe Përfshirje